a

Red-Shanked Douc

Channau.org là website của Trung tâm Bảo tồn Đa dạng Sinh học Nước Việt xanh (gọi tắt là GreenViet). Chúng tôi là tổ chức NGO duy nhất nhận được Giải thưởng Môi trường Việt Nam năm 2017 nhờ vào những nỗ lực không ngừng nghỉ trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại miền Trung Việt Nam và đặc biệt là tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà. Channau.org nhắm tới mục đích truyền bá thông tin và nâng cao nhận thức của cộng đồng trong nước và quốc tế về voọc chà vá chân nâu - một loài linh trưởng nguy cấp và quý hiếm. Từ đó, những hành động thiết thức để tham gia bảo tồn voọc chà vá chân nâu có thể được thực hiện ngay trên website này.

call us (0236)3 925 824
admin@greenviet.org
follow us

Nếu một ngày bạn phát hiện ra quán cafe tủ của mình trên đường đi làm, bạn sẽ làm gì? Liệu bạn có dừng lại và thưởng thức một ly café ngon lành? Bạn sẽ đến đó thường xuyên chứ? Bạn có nói với bạn bè của mình không? Tôi dám chắc là có. Với một món quà tuyệt vời từ cuộc sống như vậy, làm sao bạn có thể không chia sẻ với bạn bè của mình phải không?

Chỉ cách 30 phút lái xe từ từ nơi bạn sống tại Đà Nẵng, bạn sẽ được tận hưởng một món quà tuyệt vời chẳng kém, nhưng từ thiên nhiên Sơn Trà: được ngắm nhìn một trong những loài linh trưởng đẹp và nguy cấp nhất thế giới – voọc chà vá chân nâu. Bạn sẽ chia sẻ với thế giới  niềm tự hào của Việt Nam này chứ?

MỘT NGÀY CỦA VOỌC CHÀ VÁ CHÂN NÂU

Đối với loài chà vá chúng tôi, một ngày mới bắt đầu vào lúc 4h sáng, trước cả khi mặt trời mọc. Đó là thời điểm tuyệt nhất trong ngày, không khí mát mẻ và những chiếc lá non thì vừa mới nhú, vì thế chúng vừa ngon lại vừa ngọt. Còn những cô cậu voọc khác thì đang ở tâm trạng tốt sau một giấc ngủ dài.

Tuy nhiên, đó là khi bạn không phải một cô voọc cái đang có con nhỏ. Khi đó bạn sẽ trở nên khó tính phải không? Mấy cô voọc cái lúc nào cũng phải cho con ăn, ẵm con của mình đi khắp nơi và điều đó khiến voọc mẹ rất mệt mỏi. Còn thủ lĩnh trong gia đình, voọc bố, thì luôn bận bịu bảo vệ cả đàn. Đó là nhiệm vụ của ông ấy. Các bạn biết không, loài chà vá chúng tôi dành rất nhiều thời gian cho ăn uống, vì chúng tôi là loài ăn lá mà, thế nên chúng tôi cần rất nhiều lá cây để cảm thấy no bụng.

Có phải bạn đang soi bụng chúng tôi không thế? Đừng nhìn chằm chằm như vậy, làm thế thô lỗ lắm. Tôi biết trông cứ như thể chúng tôi có những cái bụng đầy mỡ. À thì… bụng của bạn cũng sẽ nhô ra thôi nếu bạn có đến bốn cái dạ dày! Phải đó, giống như bò, dạ dày của chúng tôi có bốn phần để giúp chúng tôi tiêu hóa chất xơ trong lá cây.

Tôi biết, có một số người tự hỏi vì sao bụng chúng tôi lại nhô ra như vậy, trong khi những loài linh trưởng anh em của chúng tôi lại gầy hơn. Tất cả đều phụ thuộc vào việc bạn ăn gì – chúng tôi ăn lá cây, vì thế chúng tôi có những cái bụng tròn đẹp đẽ đầy đặn!

Nhân nói về cái đẹp, bạn có biết chúng tôi được mệnh dang là Nữ hoàng của loài linh trưởng không?

Phải, đó là vì chúng tôi thích chưng diện những đôi quần tất màu hồng đỏ, những đôi bao tay ôm lấy cánh tay của chúng tôi, nhúm lông xù màu trắng bao lấy khuôn mặt màu vàng của chúng tôi, và đôi mắt nâu to tròn như quả hạnh nhân thì được tô điểm bởi phần mí mắt có dặm chút phấn màu xanh dương nhẹ nhàng. Bạn hỏi vì sao chúng tôi đi vớ và đeo găng á? À, vì chúng tôi năng động dẻo dai như những vận động viên nên chúng tôi ưa thích phong cách thời trang cũng năng động hợp thời. Bạn cũng sẽ đeo găng và mang vớ nếu bạn là những chuyên gia nhào lộn trên không như chúng tôi mà thôi. Chúng tôi sống trên những tán cây cao và phải luôn nhanh nhẹn để truyền từ cành này sang cành khác. Bạn có biết là chúng tôi có thể nhảy xa tới 6 mét và không bao giờ trượt mục tiêu?

Thôi chết, tôi hơi lạc đề mất rồi. Quay trở lại với một ngày của tôi nào.

Vậy là sau khi chúng tôi ăn xong, khoảng một vài tiếng sau khi mặt trời mọc và cũng là lúc trời bắt đầu ấm dần, chúng tôi sẽ đánh một giấc ngắn. Chúng tôi thường di chuyển sâu hơn vào trong rừng, nơi có nhiều bóng râm và mát mẻ để tìm được một chỗ ngủ lý tưởng. Tất nhiên, trong khi đó thì bọn voọc con lại thích chơi đùa đuổi bắt từ cành này qua cành khác. Chúng tôi cực kỳ hiếm khi đi dưới mặt đất vì như vậy là quá nguy hiểm, còn ở trong rừng rậm rạp thì chúng tôi sẽ được an toàn. Đôi khi, voọc con có thể bị quắp đi mất bởi diều hâu hoặc đại bàng nếu chúng trèo lên tới những ngọn cây cao. Vì vậy voọc bố và mẹ sẽ theo dõi chúng sát sao khi chúng còn nhỏ.

Trước khi rục rịch chuẩn bị kéo nhau đi ngủ, chúng tôi cũng dành khá nhiều thời gian bắt chấy cho nhau. Chúng tôi cần đảm bảo mọi thành viên của gia đình đều sạch sẽ, không mang trên người những con bọ có thể cắn hoặc truyền bệnh. Hoạt động bắt chấy này khiến gia đình chúng tôi rất gần gũi và giữ cho gia đình voọc được khỏe mạnh.

Vào buổi chiều khi trời mát hơn, cả gia đình lại bắt đầu đi tìm thức ăn. Chúng tôi phải ăn rất nhanh trong vòng một vài giờ đồng hồ sao cho bụng đầy lá cây. Khi đã no, cả gia đình sẽ tìm một chỗ an toàn ở sâu trong rừng để nghỉ qua đêm từ khoảng 6 giờ tối. Nhiêu đó đã nói lên khá đầy đủ một ngày của tôi. Thật tuyệt vời, bạn có nghĩ vậy ko? Chúng tôi yêu cuộc sống này trong rừng Sơn Trà.

Cả cuộc đời tôi đã sống ở Sơn Trà. Họ hàng voọc ở đây khá đông, lần cuối tôi đếm được 230 gia đình. Chúng tôi được biết chúng tôi có họ hàng ở Lào và Campuchia nhưng chưa bao giờ gặp họ. Tôi không biết chắc vì sao họ chưa bao giờ tới thăm chúng tôi khi mà ở đây chúng tôi có mọi thứ: rừng nguyên sinh còn hoang sơ tuyệt đẹp, những bãi biển thơ mộng, và bao nhiêu cây cối với hoa thơm, trái ngọt, và những chiếc lá ngon tuyệt. Sơn Trà cũng là một nơi thanh bình. Con người đôi khi có đến đây và phần lớn chỉ nhìn hoặc chĩa máy ảnh về phía chúng tôi. Một số ít trong số họ tới để săn chúng tôi, nhưng nhờ sống trên những tán cây cao mà chúng tôi không sợ bẫy của họ. Điều chúng tôi lo ngại nhất là bị mất đi mái nhà này.

Tôi có những người họ hàng sống ở gần Tiên Sa. Nhà của họ đã bị phá hủy vào năm ngoái. Đột nhiên cây cối biến mất và tiếng ồn có ở khắp mọi nơi. Không ai biết phải làm gì khi không còn cây nữa. Mường tượng tới cảnh đó quả là ác mộng với tôi. Bây giờ ở đó cũng yên ắng rồi, nhưng cây cối sẽ không trở lại sau một thời gian rất dài nữa. Chắc chắn nhiều đứa trong chúng tôi sẽ không còn sống để được chứng kiến những cái cây bị chặt mọc lên lại hùng vĩ như xưa. Họ nói nguy hiểm đã qua. Tôi hy vọng là họ đúng. Tôi yêu Sơn Trà như nó vốn có và không bao giờ muốn rời đi.

Thông tin chung









Môi trường sống
& Thức ăn


Là loài sống ban ngày, trên cây, voọc chà vá chân nâu sống tại rừng thường xanh mưa mùa nhiệt đới, rừng nửa rụng lá, đôi khi là rừng thứ sinh thường xanh. Là loài ăn lá, chúng chủ yếu ăn lá cây, ngoài ra là chồi, trái cây, hạt và hoa.









Phân bố


Việt Nam, Lào và Campuchia. Tại Việt Nam, chúng phân bố từ Nghệ An đến Kon Tum.









Số lượng


Nghiên cứu mới nhất của GreenViet cho thấy Sơn Trà có quần thể voọc chà vá chân nâu quan trọng nhất cho sự sinh tồn của loài. Khoảng 1300 cá thể và hơn 230 gia đình voọc được ước tính đang sinh sống tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Sơn Trà.









Mối đe dọa


Mối đe dọa lớn nhất tới voọc chà vá chân nâu hiện nay đang là săn bắn cho mục đích làm thuốc hoặc phục vụ cho việc nuôi làm thú cảnh từ Lào tới Việt Nam và Thái Lan. Tuy nhiên đối với quần thể tại Sơn Trà, mất sinh cảnh sống đang là đe dọa lớn nhất tới voọc chà vá chân nâu.









Tình trạng bảo tồn


Voọc chà vá chân nâu được bảo vệ bởi pháp luật Việt Nam dưới nghị định 32/2006 ND-CP:1B quy định đây là loài nghiêm cấm săn bắt, buôn bán dưới mọi hình thức.